Okućnica Jurišića i vajat Hajduk Stanka

Okućnica Jurišića i vajat Hajduk Stanka

U Crnoj Bari, nedaleko od Drine stoji spomenik kulture iz 19. veka – Hajduk Stankov vajat, živa i autentična slika priče o hajdučkoj hrabrosti, slobodarskom duhu, ali i ljubavi i časti na ovim prostorima.

Vajat hajduk Stanka se nalazi u selu Crna bara, kod Bogatića. Po predanju ovaj vajat, koji je sagrađen u drugoj polovini XIX veka, vezuje se za hajduk Stanka, čuveni lik istoimeneog romana Janka Veselinovića.

Prvi srpski veterinar, Jova Aleksić, potomak mačvanskog hajduka, premestio je ovaj vajat na svoje imanje, i inspirisao Janka Veselinovića da napiše čuveni roman, posvećen Nikoli Tesli.

U vajatu se nalaze metalni krevet sa slamaricom, sinija okružena tronošcima i ostali tradicinalni eksponati sa kraja XIX veka.

Pored vajata hajduk Stanka, okućnica Jurišića sadrži i čardak sa otvorenim tremom, koji predstavlja nekadašnju ekonomsku zgradu.

 U dvorištu se nalazi centralni objekat kuća i prostrana ekonomska zgrada – čardak, na koji se sa jedne strane nastavlja otvoren trem. Iz ovog vajata od kamena, drveta i blata pokrivenog biberovim crepom, po predanju Stanko je otišao u hajduke jer nije mogao da izdrži uvredu koja mu je nepravedno naneta.

Zgrada starog vajata je najvredniji objekat u okviru okućnice, koji se po predanju vezuje za Hajduk Stanka, ličnost iz poznatog romana književnika Janka Veselinovića. Ujedno je vredan spomenik narodnog graditeljstva ovog kraja iz druge polovine 19. veka i nemi je svedok davno prohujalog vremena, koje je najslikovitije objasnio Janko Veselinović u svom romanu „Hajduk Stanko“.

U samom objektu nalazi se postavka eksponata.

Danas zainteresovani posetioci u skromnoj kućici pravljenoj od prirodnih materijala, mogu videti autentične predmete koji su se u Mačvi koristili pre dva veka – tu je metalni krevet sa slamaricom, prekriven ćilimom. Na sredini omalene prostorije je nizak okrugli sto sa tri stolice.

Vajat hajduk Stanka i okućnica Jurišića je stavljen pod zaštitu države i nalazi se na spisku značajnih spomenika kulture Bogatića.

Inače, kulturna manifestacija Hajdučke večeri, koja  se održava svake godine druge subote avgusta u Crnoj Bari, nekada je bila jedna od najmasovnijih kulturnih manifestacija u zemlji koja je okupljala do 100.000 posetilaca. Znacajne licnosti iz Crne Bare su Vuk Isaković-graničarski oficir u Habzburškoj monarhiji, Miloš S. Milojević –istoričar, Živojin Jurišić-botaničar, osnivač Botaničke bašte u Beogradu,

Jova Aleksić-prvi veterinar u Srbiji, potom Pantelija Jurišić-general vojske Kraljevine  i  Hajduk Stanko-junak romana Janka Veselinovića.

„Ovaj medijski sadržaj sufinansiran je sredstvima opštine Bogatić,  u okviru projekta „Kulturno blago u srcu Mačve“  za 2021. godinu.

Stavovo izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva“.

Akcebet
- Restbet - Trendbet